Doelstelling

Het College van Orgeladviseurs Nederland (CvON) is een vereniging van en voor orgeladviseurs die werkzaam zijn in Nederland. Het CvON bevordert een zo hoog mogelijk niveau van advisering op het gebied van orgelrestauraties, nieuwbouwprojecten en kerk- en zaalakoestiek in relatie tot orgelklank. In het algemeen zet het CvON zich in voor de bevordering van de Nederlandse orgelcultuur. 

De orgeladviseur

Nederland heeft niet alleen veel waardevolle orgels, er is ook een lange traditie in het bouwen, onderhouden en restaureren. De orgeladviseur is daarin een tamelijk nieuw fenomeen, hoewel al in de zeventiende eeuw een orgel na de bouw werd gekeurd door een commissie van organisten en orgelbouwers. We zouden ze als voorlopers van de orgeladviseur kunnen beschouwen.

Bij nieuwbouw, onderhoud en restauratie is er altijd een opdrachtgever - meestal de eigenaar van het instrument - en een opdrachtnemer, de orgelbouwer. De orgeladviseur (of kortweg adviseur) is een deskundige op het gebied van de orgelbouw die de opdrachtgever van advies dient, in de veronderstelling dat de opdrachtgever onvoldoende kennis heeft om het werk van de orgelbouwer te kunnen beoordelen. Zijn werk is te vergelijken met dat van een (restauratie-) architect.

De hoofdonderdelen van het orgeladvieswerk zijn:

  • opstellen van een rapport (en bestek), dat bij orgelrestauraties gebaseerd zal zijn op onderzoek van literatuur, archieven en het orgel zelf;
  • begeleiden van een eventueel offertetraject;
  • (indien van toepassing) begeleiden van een vergunningstraject;
  • adviseren bij subsidie-aanvragen en andere fondsenwerving;
  • begeleiding van en toezicht op de uitvoering van het werk;
  • (indien gewenst) opstellen van tussenrapportages;
  • uitvoeren van een eindkeuring en het opstellen van een eindverslag.

De orgeladviseur is verantwoording schuldig aan zijn opdrachtgever en behartigt in de eerste plaats diens belang. Hij blijft te allen tijde onafhankelijk van derde partijen. Bij werk aan monumentale orgels zal hij steeds in nauw overleg zijn met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE).

De tarieven die de orgeladviseur in rekening brengt, zijn wettelijk niet vastgelegd. Wel hanteert de overheid bij de subsidiëring van werk aan monumentale orgels de regel dat de advieskosten voor het volledige traject overeen komen met 5% van de eindfactuur van de orgelbouwer, vermeerderd met onkosten (voornamelijk reiskosten) tot maximaal 2% van diezelfde factuur. Bij werk aan niet-monumentale orgels is een percentage van 3% van de aanneemsom gebruikelijk, bij nieuwbouw 2%.

Samenwerking

Het CvON participeert in het landelijk overleg over door de Monumentenwet beschermde orgels. Het CvON werkt daartoe samen met onder meer de RCE en diverse overkoepelende orgelcommissies, zoals de Katholieke Klokken- en Orgelraad (KKOR), de Commissie orgelzaken (COZ) van de Protestantse Kerk in Nederland en de Koninklijke Vereniging van Organisten en Kerkmusici (KvOK). Op bestuurlijk niveau voert het CvON overleg met de Vereniging van Orgelbouwers in Nederland (VON). Het CvON neemt deel in de Landelijke Opleiding tot Orgeladviseur (LOTO).

Kennis delen

Met enige regelmaat belegt het CvON voor haar leden studiebijeenkomsten en orgelbezoeken, en bevordert de uitwisseling van kennis en ervaring op orgeladviesgebied.